Hainan

Hainan, met ruim 7 miljoen inwoners, 48 km uit de kust van het Chinese vasteland, is China’s zuidelijkste provincie. Tot 1988 was het eiland onderdeel van de provincie Guangzhou. Om de grote economische capaciteiten van het eiland een impuls te geven, werd toen besloten van Hainan een aparte provincie te maken. Bovendien kreeg het eiland toen de status van Speciale ­Economische Zone, waardoor er een gunstig ondernemersklimaat werd geschapen.

Hainan heeft een rijke flora en fauna. Zelfs de hellingen van de Vijfvingerberg, met een hoogte van 1879 m, zijn met een dicht regenwoud bedekt. Op het vruchtbare platteland worden rubber, cacao, koffie, thee, sisal, hardhout, kopra en fruit verbouwd. Verder zijn er grote hoeveelheden ijzererts, zout en bergkristal gevonden. Kokosnootpalmen groeien in overvloed op het eiland. Het zijn er zoveel dat het eiland zichzelf bestempelt als ‘kokosnoothoofdstad van de wereld’. Het bekendste product van Hainan is dan ook kokosnootsap. Verder is er een overvloed aan vruchten als mango, lychee, ananas en banaan.

Het warme klimaat, de witte stranden en de kokospalmen maken Hainan tot een ideaal vakantieoord. Met de komst van steeds meer toeristen worden overal langs de kust vakantiedorpen uit de grond gestampt. Het meest bezocht is de zuidkust bij het stadje Sanya, waar de stranden van Dadonghai en Luhuitou liggen. Westerse toeristen zijn nog wel eens teleurgesteld in dit ‘Hawaii van het Oosten’, zoals promotiefolders het eiland aanprijzen. De stranden zijn vaak lastig bereikbaar, er worden hoge toegangsprijzen geheven en de accommodatie is relatief duur.

Hoofdstad Haikou
Haikou (300.000 inwoners), hoofdstad en economisch, politiek en cultureel centrum van het eiland, ligt aan de noordkant van het eiland, vlak bij de kust. Langs de straten groeien palmbomen en overal zijn volop vruchten als lychees, sinaasappels, mango’s en appels te koop.

In het begin van de Tang-dynastie (618–905) was Haikou een onderdeel van de stad Qiongzhou. In de Ming- en Qing-dynastieën (1368–1911) ontwikkelde het zich langzamerhand tot een zelfstandige stad. In 1926 kreeg Haikou formeel een onafhankelijke status. In 1983 was de stad al een van China’s zogenoemde Open Kuststeden (voor buitenlandse handel en investeringen). In 1988 werd Haikou aangewezen als hoofdstad van de nieuw gevormde provincie Hainan.

De stad bestaat uit drie gedeelten. Een lange weg verbindt het westelijke gedeelte (het havengebied) met het noordelijke gedeelte (het centrum). Een andere weg verbindt het centrum met een kleiner stedelijk gedeelte in het zuiden.

Bezienswaardigheden
Haikou zelf heeft weinig bezienswaardigheden. Langs de rivierkade in het noordelijke stadsgedeelte liggen pittoreske jonken (vissersboten). Hierop wonen vaak hele families. Rond Xinhua Lu en Bo’ai Lu staan huizen waar de invloed van de Portugese bouwstijl nog zichtbaar is.

Volkspark
Dit park ligt in het centrum van de stad. In het park staat het Monument van de Bevrijding van Hainan. Dit werd in 1954 opgericht ter ere van 5 maart 1950, de dag dat Hainan officieel werd bevrijd door het communistische Rode Leger.

Tempel van de Vijf Hoogwaardigheidsbekleders
In de buitenwijk Fucheng (4 km ten zuidoosten van het centrum van Haikou) staat de in 1889 herbouwde Tempel van de Vijf Hoogwaardigheidsbekleders, genoemd naar vijf patriottische ambtenaren: Li Deyu (Tang-dynastie) en Song Ligang, Li Guang, Zhao Ding en Hu Quan (Ming-dynastie). Zij werden verbannen wegens hun kritiek op de keizer.

De kalligrafie boven de ingang betitelt de tempel als het ‘Eerste Huis op Hainan’. In het complex staan verschillende paviljoens en tempels, waaronder de Boeddhatempel. De bronzen Boeddha werd gegoten in Fucheng, tijdens de Song-­dynastie (960–1278). De Japanners namen hem mee tijdens de Verzetsoorlog tegen Japan (1937–1945) en brachten hem naar Guangzhou. In 1949 keerde het beeld terug.

In de Tempel van de Vijf Hoogwaardigheidsbekleders staat ook de Su Dongpo-herdenkingstempel, opgericht voor de beroemde dichter Su Dongpo (Su Shi, 1036–1101) uit de Song-dynastie. Hij viel in ongenade bij de keizer en werd tijdens een ernstige droogte naar Hainan verbannen. Su Dongpo liet een put graven die bekend werd als de Gierstbron. Deze bron is nog in het tempelcomplex te zien. Drie jaar verbleef hij in Hainan en algemeen wordt aangenomen dat hij veel heeft betekend voor de culturele en intellectuele ontwikkeling van de bewoners van het eiland. Tijdens de Ming-dynastie werd zijn verbanning als een daad van willekeur beschouwd. Hij werd gerehabiliteerd en in 1617 geëerd met een tempel. Ook zijn broer Su Ze wordt hier vereerd.

Eveneens in het complex van de Vijf Hoogwaardigheidsbekleders is de Zhao­zhongtempel, ter nagedachtenis van de generaals Lu Bode en Ma Yuan uit de Han-dynastie. Tevens werden hier de mandarijn Hai Rui en de confuciaanse geleerde Qiu Jun (1420–1495) vereerd. Tegenwoordig is de tempel in gebruik als souvenirwinkel.

In het omringende park is een expositie van schilderijen gemaakt van vlindervleugels.

Tombe van Hai Rui
Dit graf – in een buitenwijk ten zuidwesten van het centrum – ligt in een klein park waar volop kokospalmen en bamboe groeien. Na de ingang leidt een weg met aan weerszijden stenen wachters naar de tombe. Hai Rui (1514–1587), in Qiongshan (dicht bij Haikou) geboren en gestorven in Nanjing, was tijdens de Ming-dynastie een beroemd politicus en een voorbeeld van rechtschapenheid, onkreukbaarheid en moed. Bovendien durfde hij kritiek te uiten op de keizer. Als gevolg hiervan werd hij door de keizer verbannen. In het begin van de jaren zestig van de 20ste eeuw kreeg zijn naam nationale en internationale bekendheid door het toneelstuk Hai Rui uit zijn ambt ontslagen van de schrijver Wu Han, waarin nauwelijks verhulde kritiek op Mao Zedong werd geuit. De tegenaanval van Mao en de zijnen hierop wordt algemeen beschouwd als het begin van de Culturele Revolutie in 1966.

De oorspronkelijke tombe en de bijbehorende tempel van 1589 werden tijdens de Culturele Revolutie geheel verwoest. In de jaren negentig werd de tempel opnieuw opgebouwd. Alleen het tablet op de schildpad is origineel.

De oost kust en Hainan
Wenchang
Ongeveer 73 km ten zuidoosten van Haikou, aan de oostkust van Hainan, ligt het vissersdorp Wenchang, bekend om de kokospalmplantages en de Wenchang-kip, die in heel China als lekkernij wordt beschouwd. Op de punt van het schier­eiland, ten zuidoosten van Wenchang, ligt de Dongjiao kokospalmplantage. Ten noorden van Wenchang bevindt zich aan de voet van de Tonghuberg het grote strand van de Tianshui-baai. Aangezien deze baai wordt volgebouwd met dure hotels met privé-strandjes, is het strand niet vrij toegankelijk.

Xincun
Het kleurrijke vissersdorpje Xincun wordt bijna uitsluitend bewoond door de Danjia(Tanha)-minderheid. In de Parelboerderij kan de gecultiveerde parelindustrie worden bezichtigd. Aan de kust tegenover Xincun ligt de Rhesusapenberg op het Apeneiland. Hier wonen zo’n 1000 apen. Op het strand van Xincun is het mogelijk een retourbiljet voor de veerboot naar het Apeneiland te kopen. De meeste kans om de apen te zien, is rond voedertijd om 9 en 16 uur.

Sanya
De havenstad Sanya (330.000 inwoners, waarvan 80.000 in de stad zelf) ligt aan de zuidpunt van Hainan, in het gewest Yaxian. De stad strekt zich uit langs de zuidkust van Hainan, met de Jiefang Lu als hoofdstraat. De grote baai van Sanya speelt een belangrijke rol in de Zuid-Chinese handel. Sanya, dat zichzelf ‘Hawaii van het Oosten’ noemt, is als toeristenplaats in opkomst. In 1985 kwamen er voornamelijk weekendbezoekers uit Hongkong en Macao, in de daaropvolgende jaren groeide het aantal bezoekers sterk en in de loop van de jaren negentig is Sanya een internationaal vakantieoord geworden, met als grote attractie de Yalongbaai ten oosten van de stad.

Sanya heeft een lange, roerige geschiedenis die 1500 jaar teruggaat, toen het als havenstad werd gesticht onder de naam Yazhou. In 748 werd de monnik Jian­zhen, bij zijn vijfde mislukte poging om Japan te bereiken, vanwege een tyfoon gedwongen hier te landen. Tijdens zijn verblijf in Sanya bouwde hij een klooster en liet hij overal in de stad boeddhistische inscripties plaatsen. Het klooster en de inscripties zijn verdwenen en Sanya zelf heeft geen bezienswaardigheden.

Rond Sanya
Ten zuiden en zuidoosten van de stad liggen stranden. Maar omdat die ver uit elkaar liggen en moeilijk bereikbaar zijn met openbaar vervoer kunnen ze het beste met een excursie worden bezocht. Bij de hotels zijn verschillende reisbureaus die dergelijke excursies aanbieden.

Strand van Dadonghai
Ongeveer 3 km ten zuidoosten van San­ya ligt de snelgroeiende badplaats Dadonghai. De kustlijn wordt in hoog tempo volgebouwd met luxe hotels en resorts. De bus van Haikou naar Sanya heeft hier een halte, waarvan u het beste gebruik kunt maken, omdat Sanya zelf geen geschikte accommodatie heeft. Het strand is redelijk schoon; bij het zwemmen moet rekening worden gehouden met verraderlijke onderstromingen.

U kunt er een waterscooter huren of duiklessen nemen.

Luhuitou
Luhuitou, dat letterlijk ‘hert dat zijn kop omdraait’ betekent, is een ander populair vakantiegebied, 5 km ten zuiden van Sanya. Aan de voet van het strand rijst een hoge heuvel op. Volgens een plaatselijke legende achtervolgde een jongeman van de Li-minderheid hier met zijn pijl en boog een hert. Toen het hert zag dat het in de val zat, keek het achterom en veranderde in een prachtige Li-vrouw die tegen de jongeman lachte. Ze werden op slag verliefd op elkaar en ze leefden lang en gelukkig. Ze worden gezien als de voorouders van de eerste bewoners van het eiland. Wie met een excursie meegaat, wordt bij het park bovenaan de heuvel afgezet. Trapjes leiden via een klein hertenpark naar het strand in de diepte. Vanaf de berg is een mooi uitzicht over de haven en de plaats ­Sanya.

Op het hoogste punt van de berg staat een beeld van de jongen en het hert. Het strand van Luhuitou is rotsachtig en eerder geschikt om te wandelen dan om te zonnebaden en te zwemmen.

Xidao Dongdao
Dit zijn twee koraaleilanden dicht bij San­ya. Soms is een visser in de haven van Sanya bereid passagiers naar de eilanden te brengen. U kunt er duiken en snorkelen.

Yalongbaai
Deze baai is nog in ontwikkeling, maar moet een van de topattracties van Hainan worden. De grootste kracht van deze baai zit in het witte palmenstrand en een prachtige onderwaterwereld van koraalriffen met veelkleurige tropische vissen. Voor de kust liggen drie eilandjes – Xipai, Dongpai en Yezhu – waar per boot naar toe kan worden gevaren. Hier kan worden gesnorkeld en gedoken. Gepland staan verder een tropisch aquarium, een oceaanmuseum, een oceaanpretpark en een uiterst luxueus vakantiedorp.

Het binnenland
Tongzha
De stad Tongzha (Tongshi, 94.000 inwoners) ligt 88 km ten noorden van Sanya. Deze stad – tegen een heuvel gebouwd in een bergachtige omgeving – is de belangrijkste op de centrale route recht door Hainan heen. De nieuwe snelweg doet Tongzha echter niet aan en tegenwoordig zijn er nog maar weinig toeristen die hier stoppen. Sinds juni 1986 is Tongzha de hoofdstad van de Li en Miao Autonome Prefectuur. De stad is rustig en heeft veel nieuwe, moderne gebouwen. In de omgeving wonen verschillende Miao- en Li-minderheidsgroepen.

Fanmao
In het dorp Fanmao van de Li-minderheid, ten noorden van Tongzha, dragen de dorpsbewoners doorgaans gewone Han-kledij. Alleen voor toeristen worden de eigen kostuums uit de kast gehaald. Kindertjes – in Li-dracht gestoken – worden ter verwelkoming op de toeristen afgestuurd.

Iets verder rond Tongzha liggen enkele kleurrijke dorpen van de Miao, zoals Bao­ting, Maodao en Maogan.

Vijfvingerberg
De Vijfvingerberg (1879 m), ten noordoosten van Tongzha, is de hoogste berg van Hainan en staat bekend om zijn goede hout, zijn bloemen, gibbons (bepaald soort apen) en het gevlekte hert dat in de valleien leeft. Gewoonlijk is de berg in mist en wolken gehuld. Zelfs de plaatselijke bevolking heeft maar zelden de kans de Vijf Vingers te zien.

Qiongzhong
De kleine heuvelplaats Qiongzhong, met een levendige markt, ligt in een dichtbebost gebied tussen Tongzha en Haikou. In de omgeving van Qiongzhong bevindt zich de waterval van de Baihua-berg (300 m lang).