Hunan

Verschillende prominente communistische leiders zijn geboren in de Hunan procvincie. Liu Shaoqi, Hua Guofeng en Mao Zedong waren allemaal belangrijke figuren op China's pad naar het communisme.cEen bezoek aan de Hunan provincie is niet compleet zonder een bezoek aan het huis en het museum van de vroegere leider Mao Zedong.

Changsha is de hoofdstad van de Hunan provincie. Hier woont een groeiende gemeenschap al meer dan 3000 jaar. Het grootste deel van de stad is tijdens de gevechten met de Japanse bezetter tijdens de Tweede Wereldoorlog uitgebrand. Sindsdien is de stad weer geheel opnieuw opgebouwd.

Changsha en omgeving
Changsha (ca. 5 miljoen inwoners, inclusief buitengewesten), sinds 1644 hoofdstad van de provincie Hunan, ligt aan de oostelijke oever van de Xiang, een zijrivier van de Yangzi. Changsha is vooral bekend omdat Mao Zedong in het naburige Shaoshan werd geboren, van 1912 tot 1918 in Changsha studeerde en hier vanaf 1920 als leraar werkzaam was.

Bezienswaardigheden
Changsha wordt door de Xiang in twee ongelijke delen verdeeld, verbonden met elkaar door een in 1972 voltooide brug over het Sinaasappel-eiland. Ongeveer vier vijfde van de stad ligt aan de oostelijke oever, waar zich ook de meeste bezienswaardigheden bevinden. Het centrum van de oude stad, waarvan de stadsmuren bijna geheel zijn verdwenen, is het Wuyi-plein, ten zuiden van de Zhong­shan Lu. In het zuiden van Changsha, het nieuwste en snelst groeiende gedeelte, liggen fabrieken met arbeiderswoningen. Changsha is ook een belangrijke havenstad. De oude pakhuizen en dokken worden nog steeds gebruikt.

Sinaasappel-eiland
Changsha (Lange Zandbank) dankt zijn naam aan het 5 km lange en 300 m brede Sinaasappeleiland in de Xiang, nog steeds een aantrekkelijk gedeelte van de stad. Op het eiland groeien sinaasappels.

Provinciaal Museum
Het Provinciaal Museum, in het noordoosten van Changsha bij het Park van de Martelaren, bezit belangrijke voorwerpen die tussen 1972 en 1974 zijn opgegraven in Mawangdui (3,2 km ten oosten van het museum). In de graftomben (Han-dynastie) van Li Zang, kanselier van de prins van Changsha en markies van Dai, zijn mummies gevonden van zijn vrouw en zijn zoon. Vooral het lichaam van de vrouw is heel goed bewaard gebleven. De graftombe bevatte 5000 voorwerpen, waaronder 1800 stuks lakwerk, aardewerk, muziekinstrumenten (onder andere een houten instrument met 25 snaren) en houten graffiguren. Verder bamboedozen met kleren, groenten, medicinale kruiden, zegels, geld en bamboestroken met inscripties met de naam, omvang en aantal voorwerpen.

Park ter Herdenking van de Martelaren
Boven aan een trap in het Park ter Herdenking van de Martelaren, is een mooi uitzicht over het grote meer met zijn bruggen en pagoden. In het park is ook een dierentuin; verder een openluchtbioscoop, tentoonstellingsruimte, chrysantentuin en restaurant.

Yuelu-heuvel
Yuelu Shan – Heuvel aan de Voet van de Heilige Piek – is de laatste van de 72 pieken van het Hengshan-gebergte, met een hoogte van 295 m. Aan de voet van de heuvel lag vroeger een van de vier grote hogescholen, zoals de in 976 opgerichte Yuelu Academie, met een opleiding voor de keizerlijke examens. Hieruit ontstond in 1926 de Universiteit van Hunan. In het park bij de heuvel zijn: de Witte-Kraanvogelbron met een klein paviljoen (in het theehuis wordt het bronwater gebruikt voor de beroemde Wolk- en Mist-thee), het Yunlu-paleis, gebouwd in de Ming-dynastie (plus theehuis) en de Lushan-tempel, één van de oudste nog bestaande boeddhistische tempels in China.

De Lushan-tempel is gesticht in 268 en voor het laatst gereconstrueerd in 1681. Na zwaar te zijn beschadigd tijdens de Culturele Revolutie, is hij nu gerestaureerd. Verspreid over de heuvel liggen de graven van martelaren van de revolutie van 1911.

Lerarenopleiding nr. 1
Mao Zedong was van 1913 tot 1918 student aan deze lerarenopleiding, opgericht in 1912. Daarna ging hij naar Be­i­jing, maar keerde in 1920 terug en werd leraar aan de school. De oorspronkelijke gebouwen zijn in 1938 (tijdens de oorlog tegen de Japanners) verloren gegaan. Na 1949 werden de bestaande gebouwen opnieuw als school in gebruik genomen. Tijdens de Culturele Revolutie werden exact gereconstrueerde replica’s van de gebouwen gemaakt. De school wordt nu gebruikt voor het opleiden van leerkrachten van de basisschool.

Van enkele kamers die door Mao zouden zijn gebruikt, is een klein museum gemaakt. Met foto’s van hemzelf, reproducties van zijn schoolboeken, kopieën van door hem geschreven artikelen enzovoort.

Voormalig kantoor van het Communistisch Partijcomité
Het vroegere kantoor van het Communistisch Partijcomité, ten noorden van het station, is nu museum. Van 1921 tot 1923 woonde Mao er als partijsecretaris met zijn eerste vrouw Yang Kaihui. Yang was lid van een rijke familie van grootgrondbezitters en de dochter van een van Mao’s leraren aan de Lerarenop­leiding nr. 1. In 1930 werd ze door de Guomindang gearresteerd en geëxecuteerd.

De vergaderzalen en andere kamers, onder andere door Mao gebruikt, kunnen worden bezichtigd. In een zaal naast het huis is een permanente tentoonstelling over de stichting van de Communistische Partij (1921) en de activiteiten van Mao in Changsha tot 1927.

Shaoshan
Het dorp Shaoshan (104 km ten zuidwesten van Changsha) is vooral bekend als geboorteplaats van Mao Zedong. Shaoshan ligt in een vruchtbaar gebied, omringd door heuvels. Op een daarvan staat nog een taoïstische kluizenaarshut. Volgens de traditie vond een van de ministers van een mythische keizer hier de muziekvorm uit die bekend werd als shao. De naam Shaoshan is van deze legende afkomstig. Tijdens de Culturele Revolutie werd Shaoshan jaarlijks door zo’n drie miljoen pelgrims bezocht. Voor bezoekers werden vanuit Changsha een spoorweg en een asfaltweg aangelegd. Hoewel de belangstelling tegenwoordig wat minder is, komen er jaarlijks toch nog duizenden Chinezen. Het dorp bestaat uit twee gedeelten: de omgeving van het treinstation (met de hoofdstraat) en het enkele kilometers verderop gelegen dorp. Vanaf het plein buiten het station vertrekt de bus naar het dorp. Vóór het plein staat een standbeeld van Mao Zedong. Het intercitybusstation van Shaoshan bevindt zich in de hoofdstraat, waar ook een groot postkantoor is. Vanaf de noordkant van het dorp loopt een pad naar het geboortehuis van Mao Zedong.

Bezienswaardigheden
Geboortehuis van Mao Zedong
In de eenvoudige stenen boerderij, die zijn vader bezat, werd Mao op 26 december 1893 geboren. Nog steeds behoort 60 procent van de bevolking van Shaoshan tot de familie van Mao. Toen Mao zes jaar was, begon hij mee te helpen op de velden. Hij bezocht de dorpsschool en verliet Shaoshan toen hij twintig was om student in Changsha te worden.

Het oorspronkelijke huis, in 1929 door de Guomindang geconfisqueerd en vernietigd, werd na 1949 herbouwd.

Rechts is het huis zelf, links staan bijgebouwen. De entree geeft toegang tot een binnenplaats met aan beide kanten gebouwen. Boven de deuropening staat een in 1983 aangebrachte inscriptie van Deng Xiaoping: het oude huis van Kameraad Mao Zedong.

Kameraad Mao-museum
Het Mao Museum, in 1967 geopend, bevat foto’s en voorwerpen uit het leven van Mao Zedong, schilderijen, boeken, beelden en memorabilia over andere in de politiek actieve familieleden. Het museum ligt op 10 minuten loopafstand van Mao’s geboortehuis.

Yueyang
Yueyang bestaat uit een noordelijk gedeelte, waar de schepen aanleggen en een zuidelijk gedeelte, waar zich het treinstation, hotels, restaurants en winkels bevinden. Langs de marktstraat die naar het treinstation leidt, zijn eetkraampjes, op de hoek rechts voor het treinstation een theehuis.

Bezienswaardigheden
Dongtingmeer
Het Dongtingmeer (3900 km²), het op één na grootste zoetwatermeer van China, wordt gevoed door vier rivieren. Waar de rivier in het noorden uitmondt in de Yangzi, loopt de grens tussen de provincies Hubei en Hunan. Vanuit de talrijke Chinese jonken op het meer wordt gevist op aal en schildpadden. Over het meer bestaan allerlei sprookjes en legenden. Door de eeuwen heen hebben talrijke dichters het beschreven.

De historische Yueyang-toren, een van de drie beroemdste torens van Zuidoost-China, staat op de oostelijke oever van het Dongtingmeer. Tijdens de Periode van de Drie Koninkrijken (3de eeuw) liet Lu Xiaozeng, een generaal van de Wu-staat, hier een toren bouwen om zijn troepen te inspecteren. In de volgende dynastieën noemden de dichters Bai Juyi, Li Bai en Han Yu de toren in hun gedichten. Tijdens de Song-dynastie (960–1280) raakte de toren in verval, maar in de 19de eeuw werd hij herbouwd als de Westelijke Poort van de stad.

De 19 m hoge houten Yueyang-toren van drie verdiepingen wordt ondersteund door vier grote houten pilaren. Bij de bouw van de toren is geen enkele spijker gebruikt.

Aan de muren van de toren hangen tabletten met gedichten van beroemde dichters, onder wie Du Fu en Li Bai. Op houten tafelen verhaalt het gedicht van de dichter Lu Dongbin (een van de acht taoïstische Onsterfelijken) van de drie keren dat hij hier dronken werd. In de toren bevinden zich veel opgegraven voorwerpen. Van bovenaf is een mooi uitzicht over het Dongtingmeer. Links van de toren staat het Xianwei Ting (Feeën-Pruimenpaviljoen), rechts het Sanzui Ting (Driemaal-Dronkenpaviljoen). Nog jaarlijks komen tijdens het Mid-Herfstfestival geleerden en dichters bij de Yueyang-toren bijeen om er uit eigen werk voor te lezen.

Vijftien kilometer uit de kust ligt het eiland Junshan, waar de alom beroemde Jun­shan-zilvernaaldthee wordt verbouwd.

Verder bevinden er zich het Twee-Concubinesgraf van twee bijvrouwen van de legendarische keizer Shun (2500 v.Chr.), de Liu-Yi-bron en de Longxianbron.

Lotusmeer
Het Lotusmeer (300 ha) is per bus vanaf het Dongtingmeer in ongeveer 40 minuten te bereiken. De rit gaat langs katoen- en suikerrietvelden. Het meer wordt zo genoemd omdat het geheel is bedekt met grote lotusplanten.

Met smalle, overdekte bootjes worden de toeristen tussen de lotusbladeren door gepunterd. Soms steken de roze lotusbloemen boven de mensen uit. Een lotusblad kan gemakkelijk als hoed dienen.

Vanuit bootjes wordt de lotus in oktober en november geoogst. De lotuswortel wordt gegeten; van de zaden van de lotusplant maakt men zoete lotussoep (met suiker); van de bloemen en bladeren medicijnen tegen koorts en oogklachten.