Shanxi

Dominicus

 

Met dank aan Dominicus en Inge Jansen voor de teksten bij de provincies.
Dominicus reisgidsen staan voor kwaliteit, betrouwbaarheid en een nieuwsgierige blik op de wereld. Een samenwerking tussen Discover China en Dominicus ligt dan ook voor de hand: onze organisaties hebben eenzelfde doel voor ogen, mensen op een prettige manier kennis laten maken met een voor hen misschien onbekend land. De nieuwe website van Discover China vormt een uitstekend uitgangspunt voor een onvergetelijke bezoek naar China, na een blik op deze site is je reis eigenlijk al begonnen...

Meer lezen uit de Dominicus China? Bestel deze gids hier

Shanxi

Gelegen rond het middengedeelte van de Yellow River ligt Shanxi grenzend aan Hebei, Shaanxi en Mongolie. De naam Shanxi betekent west of the mountain. Interessante bezienswaardigehden zijn hier Mt. Wutai, een heilige boedhistische berg in een pittoresk natuurlijk landschap. Het 1400 jaar oude Hanging klooster in Datong is ook zeker een bezoek waard en niet te vergeten Pingyao, een oude stad en een van de vier best bewaarde oude steden in heel China.

Taiyuan is de hoofdstad van de Shanxi provincie. Het is beroemd om z'n religieuze bezienswaardigheden zoals het Chongshan klooster, de Twin Pagoda tempel en de Jinci oude boedhistische tempel.

Datong
Datong (Grote Harmonie), industrie- en mijnbouwstad, ligt op 1216 m hoogte in de provincie Shaanxi, vlak bij de grens met Binnen-Mongolië. De stad heeft ca. 890.000 inwoners.Datong kent behoorlijk koude en droge winters en koele zomers met temperaturen rond de 23 graden. In de lente wordt het gebied geteisterd door zandstormen.

De stad heeft een geschiedenis van meer dan 2000 jaar. Ze is gesticht door de Turkse Toba-nomaden die Noord-­China hadden veroverd en verenigd en was gedurende 96 jaar (398–494) hoofdstad tijdens de Noordelijke Wei-dynastie (386–534). Omdat de keizer van deze ­dynastie door de boeddhisten als een reïncarnatie van Boeddha werd beschouwd, werd het boeddhisme tot staatsreligie verheven. Uit die tijd stammen ook de dicht bij Datong liggende boeddhistische Yungang-grotten, waar boeddhabeelden uitgehakt zijn in de zandstenen heuvels. Nadat de Wei-­dynastie in 494 hun hoofdstad naar Luo­yang verplaatste, verminderde het belang van Datong. In de tijd dat het Chinese rijk zijn grenzen moest beschermen tegen indringers uit het noorden, werd Datong vanaf de Sui-dynastie (598–618) belangrijk als grensstad en fort. In 960 namen de Khitan van de Liao-dynastie de stad in en maakten deze tot hun tweede hoofdstad. In 1372 kreeg Datong stadsmuren en werd het een van de forten langs de Grote Muur.

Bezienswaardigheden in Datong
De stad heeft een groot oud-Chinees stadsgedeelte dat binnen de vervallen stadsmuren ligt, en een nieuw stadsgedeelte buiten de stadsmuren dat na 1949 werd gebouwd. Ook in het oude stadsdeel zijn veel woningen gesloopt en vervangen door appartementenblokken aan lange, brede straten. Het centrum wordt in vieren gedeeld door de straat Dajie, waarvan een westelijk, oostelijk, noordelijk en zuidelijk deel bestaat (xi-, do-ng, bevi, nán). Aan de Da Nan Jie ligt de Trommeltoren (niet te bezichtigen), vroeger het midden van de stad, maar nu iets ten zuiden ervan. De Huayantempel en de Shanhuatempel, alsmede het ­Negen-Drakenscherm liggen binnen de stadsmuren. Het treinstation ligt in het noorden van de stad.

Yungang-grotten
Deze boeddhistische grotten liggen 16 km ten westen van de stad, aan de voet van de Wuzhou-heuvels. De meeste van deze grotten zijn gebeeldhouwd tussen 460 en 494, toen Datong de hoofdstad was van de Noordelijke Wei-dynastie. Gezegd wordt dat 40.000 mensen gedurende 36 jaar aan de grotten werkten.

De boeddhistische grottenkunst, ontstaan in India, verscheen voor het eerst in China in Dunhuang. In de Dun­huang-grotten zijn de beeldhouwwerken echter van terracotta gemaakt, terwijl die in Yungang de vroegste Chinese voorbeelden van beeldhouwwerk in steen zijn. De 53 grotten bevatten 51.000 bas-reliëfs en beelden, in hoogte variërend van enkele centimeters tot 17 m. Er zijn Indiase, Perzische, Byzantijnse en Griekse invloeden te zien.

De tand des tijds heeft het kwetsbare zandsteen behoorlijk aangetast. Door erosie en mensenwerk zijn de grotten en beelden soms onherstelbaar beschadigd, zoals te zien is bij de grotten 1 t/m 4 en grot 14. Beelden missen vaak ledematen of hoofden, soms met opzet verwoest, maar vaak ook gestolen door handelaren. Vooral aan het begin van de 20ste eeuw hebben ontdekkingsreizigers en kunstdieven bas-reliëfs en hoofden van beelden meegenomen. Deze bevinden zich nu in de musea van Europa, Noord-Amerika en Japan. In sommige beelden zijn ronde gaten te zien. Tijdens verschillende renovaties werden hierin stokken gedaan, waarlangs naar boven kon worden geklommen. Na 1949 zijn de grotten tot historisch monument verklaard. Desalniettemin springt de Chinese overheid er buitengewoon achteloos mee om. Voor de grotten langs loopt een weg waarover vrachtwagens beladen met kolen rijden. Hier en daar ligt het roet duimendik op de beelden. De meeste vrachtwagens worden tegenwoordig gelukkig omgeleid via een nieuwe weg, die achter de grotten langs loopt.

Hangende Klooster
Het Hangende Klooster ligt 75 km ten zuidoosten van Datong en is gebouwd halverwege een steile klif van de voor tao­ïsten heilige Heng-berg. De tempel werd gebouwd tijdens de Noordelijke Wei-dynastie en heeft een geschiedenis van 1400 jaar. In de tempel zijn 40 grote en kleine hallen die via gangen en nauwe, steile trappen met elkaar zijn verbonden. De tempel bezit meer dan 80 boeddhabeelden van allerlei materiaal: steen, ijzer, klei. In dit klooster komen taoïstische, boeddhistische en confucianistische elementen samen, iets wat zelden voorkomt in Chinese kloosters.

De tempel werd halverwege de klif gebouwd om de regelmatig overstromende rivier te ontwijken. Tegenwoordig is de rivier ingedamd in een reservoir dat vlak bij het klooster ligt en tegen betaling is te bezoeken. Het reservoir wordt gebruikt om de droge omgeving te irrigeren.

Houten Pagode
Deze houten pagode, 70 km van Datong, behoorde tot de Fogong-tempel, die voor het merendeel is vernietigd. De pagode stamt uit de Liao-dynastie en is geheel van hout gebouwd zonder daarbij een enkele spijker te gebruiken. Het is een van de oudste houten gebouwen ter wereld.

Negen-Drakenscherm
Dit scherm uit de Ming-dynastie (1368–1644) is het grootste en indrukwekkendst van de drie Negen-Drakenschermen in China. Het scherm, meer dan 40 m lang en ca. 2 m dik, is bedekt met geglazuurde tegels in vijf verschillende kleuren. Het stelt negen draken voor, die uit de golven omhoog komen om de verschillende zonnen te bestrijden. Het scherm stond voor de ingang van het paleis van de 13de zoon van de eerste Ming-keizer.

Huayantempel
In het zuidwesten van de oude stad, aan de Xiasipo Xiang (zijstraat van Da Xi Jie), staat de Huayantempel. Deze bestaat uit twee gedeeltes: de Hogere-­Huayantempel (shàng huáyán sì) en de Lagere-Huayantempel (xià huáyán sì). ­Beide hebben een eigen hoofdhal en ingang. De tempels dateren uit de Mongoolse Liao-dynastie (907–1125), die gesticht werd door de ­Khitans. De hallen zijn gericht naar het oosten, in tegenstelling tot de meeste Chinese tempels, die naar het zuiden gericht zijn. De verklaring hiervoor ligt waarschijnlijk in de rituelen van de Khitans, die de zon verafgoodden.

Huayan is de naam van een boeddhistische sekte, gesticht tijdens de Tang-dynastie. De naam is afkomstig van de heilige soetra, de Huayan Jing (Avatamsaka Soetra) die legendes bevat over de wonderen die Boeddha verrichtte voordat hij op aarde verscheen. In de loop van de tijd werd de tempel verschillende malen verwoest en opgebouwd. Het huidige complex is kleiner dan het oorspronkelijke. Tijdens de Ming-dynastie werd de tempel verdeeld in een Hogere en een Lagere tempel.

De Lagere-Huayantempel bestaat uit een aantal hallen. De centrale hal stamt uit 1038 en is in gebruik als bibliotheek. Voorheen was hier een groot aantal waardevolle boeddhistische klassieken opgeborgen, maar deze zijn verloren gegaan. Tijdens de Ming-dynastie deed de hal dienst als graanopslagplaats. In de hal staan verder 31 standbeelden, die bijna alle uit de Liao-dynastie stammen.

In de zijhallen zijn verschillende voorwerpen tentoongesteld, waaronder bronzen voorwerpen uit de Han, Liao en Jin, kanonnen uit de Ming, bronzen voorwerpen uit de Han, evenals oude vazen en spiegels.

Vanuit de Lagere-Huayantempel is de Hogere-Huayantempel te zien, maar deze heeft wel een eigen ingang. De centrale hal van de Hogere-Huayantempel, de Hal van Mahariva, dateert uit 1140. De gigantische hal is een van de grootste boeddhistische hallen in China. Binnenin bevinden zich vijf grote boeddha’s gezeten op verhogingen in de vorm van lotusbladeren. De middelste drie zijn van hout, de twee buitenste van klei. Naast de boeddha’s staan twintig beelden van ‘Hemelse Generaals’ (Vajras).

Shanhuatempel
In het zuiden van de oude stad, aan de Nanmen Jie, staat de Shanhuatempel, gesticht in de 8ste eeuw. Die wordt ook wel de Zuidelijke Tempel genoemd. Hij werd gebouwd tijdens de Tang-dynastie in 713, maar verwoest in 1122. Tijdens de Jin-dynastie werd de tempel weer opgebouwd. In de centrale hal van de tempel,staan 24 beelden van de Hemelse Generaals (Vajras). In de tempel bevindt zich verder een klein drakenscherm, met vijf draken.

Fabriek van stoomlocomotieven
Deze fabriek in het zuidwesten van de stad maakte sinds de opening in 1959 stoomlocomotieven naar Russisch ontwerp. In 1990 ging zij echter dicht. Nu is er nog een reparatiewerkplaats, terwijl de nieuwe producten (elektrische en diesellocomotieven) in ontwikkeling zijn. Bezoekers mogen er niet komen. Wel is het mogelijk het Spoorwegmuseum te bezoeken (een van de drie in China), waar zeven oude stoomlocomotieven staan. Cits organiseert tours naar het museum.

Guanyintempel
Onderweg naar de Yungang-grotten bevindt zich (links van de weg) de Guan­yintempel, oorspronkelijk gebouwd in 1038 onder de Liao, verbrand en weer herbouwd in de 17de eeuw en in de jaren tachtig van de 20ste eeuw geheel gerenoveerd. Vóór de tempel staat een Drie-Drakenscherm, bedekt met geglazuurde tegels, en gemaakt in dezelfde stijl als het Negen-Drakenscherm in het centrum van Datong. Het moet daarom eveneens uit de Ming-dynastie dateren.

Reizen door deze provincie